PPF Bayilik Sözleşmesinde Nelere Dikkat Edilmeli?

Bayilikte sorunların büyük bölümü kötü niyetten değil, muğlak sözleşmeden çıkar. Aşağıdaki maddeler yazılı hale gelirse ileride tartışılacak konuların çoğu baştan kapanır.

1. Bölgenin tanımı

En kritik madde bu. "Bölgeniz korunacak" cümlesi tek başına hiçbir şey ifade etmez. Sözleşmede bölgenin nasıl tanımlandığı net olmalı:

• İl bazlı mı, ilçe bazlı mı, yoksa belirli bir yarıçap mı?
• Büyükşehirlerde bölge birden fazla ilçeyi kapsıyor mu?
• Bölge sınırındaki bir müşteriye kim hizmet verir?
• Online satışta bölge nasıl işler?

Autofol tarafında koruma kademeli: Standart pakette sınırlı, Plus pakette bölge koruması, Elit pakette tam bölge koruması uygulanıyor. Hangi paketin hangi kapsamı getirdiğini bayilik sayfasında görebilirsiniz.

2. Korumanın devam koşulu

Bölge hakkı genelde koşulludur: belirli bir performans ya da alım seviyesi sürdürüldüğü sürece devam eder. Bu koşul varsa gerçekçi olup olmadığını baştan hesaplayın.

Sormanız gereken: koşul sağlanamazsa ne oluyor — koruma mı düşüyor, bayilik mi sona eriyor, önce uyarı mı yapılıyor? Kademeli bir mekanizma, tek adımda hak kaybından çok daha sağlıklıdır.

3. Asgari alım taahhüdü

Varsa miktarı ve dönemi net yazılmalı. Buradaki tuzak, ilk yılın hedefini iyimser bir satış tahminine göre kabul etmek. Atölye ilk aylarda dolmaz; taahhüdü ilk yılın gerçekçi hacmine göre değerlendirin.

Taahhüt tutmazsa yaptırımın ne olduğu da yazılı olmalı: fiyat kademesi mi düşüyor, koruma mı kalkıyor, ceza mı var?

4. Fiyat ve güncelleme mekanizması

Toptan fiyatlar sabit değildir; hammadde ve döviz maliyetine bağlı değişir. Önemli olan fiyatın değişmesi değil, nasıl ve ne sıklıkla değiştiğinin belli olması.

• Fiyat güncellemesi kaç gün önceden bildiriliyor?
• Onaylanmış ama sevk edilmemiş sipariş hangi fiyattan işleniyor?
• Kademeli iskonto varsa hangi hacimde devreye giriyor?

5. Teslim ve stok taahhüdü

Bayinin en çok zarar gördüğü durum, müşteriye söz verip filmi zamanında alamamak. Sözleşmede teslim süresi taahhüdü aranmalı.

Autofol tarafında sipariş onayından sonra teslim bölgeye göre 1-3 iş günü. Bunun mümkün olmasının sebebi filmi kendimizin üretmesi; ithalat takvimine bağlı bir tedarikte aynı taahhüdü vermek zordur.

6. Garanti sorumluluğu

Bu madde çoğu bayinin sonradan fark ettiği risk. Müşteri 3 yıl sonra filmde sararma iddiasıyla geldiğinde maliyeti kim karşılıyor?

Sağlıklı yapı şudur: üretim kaynaklı kusur üreticide, uygulama kaynaklı kusur bayide. İkisinin nasıl ayrıştırılacağı da yazılı olmalı. Autofol tarafında garanti üreticinin üzerinde ve her uygulama dijital garanti sistemine kaydediliyor; müşteri kaydı garanti sorgulama sayfasından doğrulayabiliyor.

Garantinin neyi kapsayıp neyi kapsamadığını PPF garanti şartları yazısında ayrıntılandırdık.

7. Marka kullanımı

Tabela, sosyal medya, araç giydirme ve reklamda markayı nasıl kullanabileceğiniz belirlenmeli. Aynı şekilde: bayilik sona erdiğinde marka kullanımını ne kadar sürede kaldırmanız gerekiyor?

8. Fesih ve sonrası

Kimse başlarken bitişi konuşmak istemez, ama en çok ihtilaf buradan çıkar:

• Taraflar hangi bildirim süresiyle fesih yapabilir?
• Elde kalan stok geri alınıyor mu, hangi bedelle?
• Devam eden garanti yükümlülükleri kime geçiyor?
• Müşteri kayıtları ne oluyor?

İmzadan önce son kontrol

Sözleşmeyi bir avukata okutmak, bayilik bedelinin yanında çok küçük bir maliyettir ve en sık atlanan adımdır. Özellikle bölge tanımı, garanti sorumluluğu ve fesih maddelerini birlikte gözden geçirin.

Şartların genel çerçevesini bayilik şartları yazısında, sürecin tamamını bayilik nasıl alınır yazısında bulabilirsiniz.

Sözleşme öncesi yapılacak kontroller

Maddeleri okumadan önce karşı tarafla ilgili birkaç şeyi doğrulamak, sonradan çıkacak sorunların çoğunu baştan eliyor:

• Firmanın ticari kaydı ve faaliyet süresi
• Üretim iddiasının doğrulanabilirliği — üretici mi, ithalatçı mı?
• Mevcut bayilerle konuşma imkânı; referans istemek olağan bir taleptir
• Ürünün teknik dokümanları ve garanti metni

Referans bayiyle konuşmak en değerli adım ve en çok atlanan. Sözleşmede yazmayan pratik gerçekleri (teslim gerçekten kaç gün, sorun çıkınca nasıl davranılıyor) ancak oradan öğrenirsiniz.

Sık karşılaşılan riskli maddeler

1. Tek taraflı fesih hakkı: Yalnız üreticinin istediği zaman feshedebildiği düzenlemeler dengesizdir.
2. Sınırsız asgari alım artışı: Her yıl otomatik yükselen ve tavanı olmayan taahhütler riskli.
3. Belirsiz bölge tanımı: "Bölgeniz korunacaktır" cümlesi tek başına hiçbir şey ifade etmez.
4. Garantinin tamamen bayide olması: Üretim kusurunun da bayiye yüklendiği düzenlemeler kabul edilmemeli.
5. Stok geri alımının hiç düzenlenmemiş olması: Fesih anında elde kalan malın ne olacağı yazılı olmalı.

Müzakere edilebilir maddeler

Bayilik sözleşmeleri çoğu zaman standart metin olarak sunuluyor, ama bu değiştirilemez anlamına gelmiyor. Pratikte müzakereye açık olan başlıklar: bölge tanımının netleştirilmesi, asgari alım rakamının ilk yıl için düşürülmesi, ödeme vadesi ve fesih bildirim süresi.

Talebi gerekçesiyle sunmak ("ilk yıl talep oluşana kadar bu hacme ulaşmam gerçekçi değil") genelde makul karşılanıyor. Sormadan kabul etmek, en pahalı yaklaşım.

İmza sonrası

Sözleşme imzalandıktan sonra kopyasını saklamak yetmiyor; içindeki taahhütleri takvime bağlamak gerekiyor. Asgari alım dönemleri, fiyat güncelleme zamanları ve koruma devam koşulları hatırlatıcıya konmalı.

Yıl sonunda "taahhüdü kaçırmışım" demek, önceden görülebilecek ve çözülebilecek bir sorunun geç fark edilmesi demek.

Sıkça Sorulan Sorular